Bez kolejek w ZUS-ie, papierowych wniosków i zbędnych formalności. Zaświadczenie potrzebne do banku lub urzędu można przygotować samodzielnie w zaledwie kilka chwil. Wystarczy skorzystać z portalu eZUS, aplikacji mZUS lub mZUS dla Płatnika. Można w ten sposób uzyskać dokumenty potwierdzające m.in. rozliczenia z tytułu składek na ubezpieczenia, okresy zatrudnienia czy pobierane świadczenia. Klienci Zakładu przekonali się już do tego rozwiązania i samodzielnie wygenerowali ponad 0,5 mln zaświadczeń.
Banki, urzędy oraz instytucje, które przyznają dotacje i świadczenia socjalne, często wymagają od osób prywatnych i przedsiębiorców dokumentów potwierdzających ich sytuację finansową, rozliczenia z tytułu składek na ubezpieczenia, okresy zatrudnienia czy pobierane świadczenia. ZUS dysponuje wieloma takimi informacjami, dlatego klienci często zwracają się do Zakładu o wydanie odpowiedniego zaświadczenia. Wniosek można złożyć osobiście w placówce ZUS-u, przez portal eZUS lub wysłać pocztą. Jest jednak prostszy i szybszy sposób. Wiele zaświadczeń można wygenerować samodzielnie, bez składania wniosku i oczekiwania na jego rozpatrzenie – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Na portalu eZUS, w aplikacjach mZUS dla klientów indywidualnych oraz mZUS dla Płatnika można samodzielnie, bez składania wniosku, wygenerować elektroniczne zaświadczenie na podstawie danych z konta w ZUS. Zakres dostępnych dokumentów zależy od tego, czy klient jest osobą ubezpieczoną, pobiera świadczenie, czy opłaca składki. W ten sposób można uzyskać m.in. zaświadczenie o saldzie na koncie płatnika składek, stanie rozliczeń z ostatnich 12 miesięcy, liczbie osób zgłoszonych do ubezpieczeń, wysokości podstawy wymiaru składek czy kwocie świadczenia wypłacanego przez ZUS. Dokument jest gotowy w ciągu kilku minut i ma taką samą moc prawną jak zaświadczenie wydane przez Zakład w tradycyjny sposób.
Z usługi korzysta coraz więcej klientów ZUS-u. Największą grupę stanowią osoby ubezpieczone, które samodzielnie wygenerowały już ponad 350 tys. zaświadczeń. Płatnicy składek utworzyli w ten sposób blisko 163 tys. dokumentów, a osoby, które pobierają świadczenia z ZUS-u, prawie 24 tys.
Jak samodzielnie utworzyć zaświadczenie z danymi z ZUS
Aby samodzielnie utworzyć zaświadczenie z danymi z ZUS, należy mieć konto na portalu eZUS lub upoważnienie do korzystania z niego. Można również pobrać ze sklepu Google Play lub App Store aplikację mobilną mZUS albo mZUS dla Płatnika i połączyć ją z kontem eZUS.
Po zalogowaniu do portalu eZUS należy przejść do odpowiedniej zakładki. Osoby ubezpieczone znajdą tę usługę w zakładce „Ubezpieczony”, w menu „Zaświadczenia – ubezpieczenia”, a świadczeniobiorcy w zakładce „Świadczeniobiorca”, w części „Moje dane – zaświadczenia”. Płatnicy składek powinni wybrać „Katalog usług”. Z kolei osoby, które korzystają z aplikacji mobilnych, mogą utworzyć dokument bezpośrednio w aplikacji.
Następnie wystarczy wskazać dane, które mają znaleźć się w zaświadczeniu. System automatycznie przygotuje dokument, który można zapisać w formacie PDF lub XML, wydrukować albo przesłać na dowolny adres e-mail. Ze względów bezpieczeństwa załącznik wysłany pocztą elektroniczną jest zabezpieczony hasłem.
Elektroniczny dokument z pieczęcią ZUS
Zaświadczenia, które klienci samodzielnie wygenerują w systemie ZUS, są opatrzone kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną Zakładu. Potwierdza ona, że dokument pochodzi z systemu informatycznego ZUS. Aby sprawdzić ważność pieczęci, wystarczy kliknąć w jej ikonę. W ten sposób można również zweryfikować, czy treść dokumentu nie została zmieniona.
Autentyczność zaświadczenia może także sprawdzić pracownik banku lub urzędu, do którego trafi samodzielnie wygenerowany dokument. Służy do tego specjalna wyszukiwarka dostępna na stronie zus.pl. Każde zaświadczenie ma unikalny numer (znak) oraz datę utworzenia. Wystarczy podać te dane w wyszukiwarce, aby odnaleźć dokument i sprawdzić jego treść.
Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło kilka czy kilkanaście lat, nadal można ubiegać się o środki zgromadzone na jej subkoncie w ZUS i w OFE. Roszczenie o ich wypłatę nie ulega przedawnieniu. Nie w każdym jednak przypadku środki te podlegają dziedziczeniu. Znaczenie ma to, czy zmarły miał subkonto w ZUS, czy należał do OFE, a przede wszystkim, czy miał już przyznaną emeryturę docelową i jak długo ją pobierał. Od członkostwa w OFE zależy również, gdzie należy rozpocząć formalności – w ZUS czy w otwartym funduszu emerytalnym.
Po śmierci ubezpieczonego środki zgromadzone na jego subkoncie w ZUS mogą być dziedziczone. Nie każdy jednak miał takie subkonto. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku nie mogły przystąpić do OFE, dlatego nie miały również subkonta w ZUS. W przypadku osób urodzonych w latach 1949–1968 subkonto zakładano tylko tym, które należały do OFE. Natomiast osoby urodzone po 1968 roku mają je niezależnie od członkostwa w funduszu. Dzisiaj przystąpienie do OFE jest dobrowolne. Osoby, które po raz pierwszy wchodzą na rynek pracy mają cztery miesiące na zawarcie umowy z wybranym funduszem. Jeśli tego nie zrobią, część ich składki emerytalnej, wynosząca 7,3 proc. podstawy jej wymiaru, trafia na subkonto w ZUS– informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Samo posiadanie subkonta nie oznacza jednak, że po śmierci ubezpieczonego zawsze będzie można otrzymać zgromadzone na nim pieniądze. Jeśli zmarły ukończył 65 lat i miał już przyznaną emeryturę docelową, środki z subkonta zostały uwzględnione przy obliczaniu wysokości jego emerytury i nie podlegają już dziedziczeniu. Jeśli jednak emeryt zmarł przed upływem trzech lat od miesiąca, od którego po raz pierwszy wypłacono mu emeryturę docelową, osoby uprawnione mogą otrzymać tzw. wypłatę gwarantowaną. Po upływie tego okresu wypłata ta już nie przysługuje.
Środków nie można również odziedziczyć po osobie, która skorzystała z wcześniejszej emerytury, jeśli warunkiem jej przyznania było przekazanie pieniędzy z OFE i subkonta do budżetu państwa.
Kto może otrzymać pieniądze po zmarłym?
Środki zgromadzone na subkoncie w ZUS oraz na rachunku w OFE mogą trafić nie tylko do najbliższej rodziny. O tym, kto je otrzyma, decyduje przede wszystkim sam ubezpieczony, wskazując za życia osoby uprawnione. Może to być małżonek, dziecko, ale również osoba niespokrewniona, np. przyjaciel. Jeśli nikogo nie wskazał, pieniądze wchodzą w skład spadku. Wysokość wypłaty zależy od tego, ile środków zgromadził zmarły i jaki udział przysługuje osobie uprawnionej.
Jeśli małżonków łączyła wspólność majątkowa, połowa środków zgromadzonych w czasie jej trwania na subkoncie w ZUS oraz na rachunku w OFE przypada żyjącemu małżonkowi. Nie jest to jednak wypłata gotówkowa. Środki są przekazywane odpowiednio na jego subkonto w ZUS i rachunek w OFE. Pozostała część trafia do osób wskazanych przez zmarłego, a jeśli nikogo nie wskazał – wchodzi w skład spadku.
Gdzie i jak złożyć wniosek?
To, gdzie należy rozpocząć formalności, zależy od tego, czy zmarły był członkiem OFE. Jeśli tak, wniosek trzeba złożyć w funduszu, do którego należał. Po podziale środków OFE ma 14 dni na przekazanie do ZUS informacji o osobach uprawnionych i ich udziałach. Na tej podstawie ZUS dzieli i wypłaca środki zapisane na subkoncie. Ma na to trzy miesiące od otrzymania zawiadomienia z OFE. Nie trzeba więc składać drugiego wniosku w ZUS.
Jeśli zmarły miał wyłącznie subkonto w ZUS, wniosek należy złożyć bezpośrednio w Zakładzie na formularzu USS. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie należały do OFE, jak i tych, których wszystkie środki zostały przeniesione do ZUS w ramach tzw. suwaka bezpieczeństwa, a członkostwo w funduszu ustało.
A co zrobić, jeśli nie wiemy, do którego OFE należał zmarły?
Taką informację można uzyskać w ZUS. Osoba, która ma interes prawny w jej uzyskaniu, powinna złożyć wniosek. Nie ma specjalnego formularza. Wystarczy własnoręcznie napisane pismo lub wniosek złożony ustnie do protokołu w placówce ZUS. Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający interes prawny, czyli prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.
Jak za życia wskazać lub zmienić osoby uprawnione do środków z subkonta?
Każdy, kto ma subkonto w ZUS, może zadbać o to, aby po jego śmierci pieniądze trafiły do wybranych osób. Wystarczy wskazać uprawnionych, a w razie potrzeby później zmienić swoją dyspozycję. Osoby posiadające wyłącznie subkonto w ZUS mogą to zrobić na formularzu UWU. Członkowie OFE wskazują uprawnionych w swoim funduszu i tam zgłaszają wszelkie zmiany, nawet jeśli nie przekazują już do niego nowych składek.
ZUS zakończył wysyłkę decyzji w sprawie czternastej emerytury za 2026 rok. Do emerytów i rencistów trafiło ponad 6,1 mln decyzji dotyczących dodatkowego świadczenia, w tym ponad 347 tys. w województwie kujawsko-pomorskim. Łączna wartość przyznanych czternastek przekroczyła 9,2 mld zł brutto, a kwota, którą uprawnieni otrzymali na rękę, wyniosła ponad 7,5 mld zł.
– Czternastą emeryturę ZUS wypłacił uprawnionym wraz z emeryturą lub rentą za wrzesień, w dotychczasowych terminach płatności. Nie trzeba było o nią wnioskować, ponieważ ZUS sam ustalał prawo do dodatkowego świadczenia i przekazywał pieniądze osobom, które spełniały wymagane warunki – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
W Kujawsko-Pomorskiem wypłacono 361,2 tys. czternastek
Do mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego trafiło łącznie 539 mln zł z tytułu czternastej emerytury. W regionie wypłacono 361,2 tys. dodatkowych świadczeń. Oddział ZUS w Bydgoszczy przekazał uprawnionym niemal 182,9 tys. czternastek na kwotę 270,5 mln zł, natomiast oddział ZUS w Toruniu – 178,4 tys. świadczeń o wartości 268,5 mln zł.
Ile wynosiła czternastka?
W 2026 roku pełna czternasta emerytura wynosiła 1978,49 zł brutto i przysługiwała osobom, których emerytura lub renta nie przekraczała 2900 zł brutto. Przy wyższych świadczeniach czternastka była pomniejszana zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”. Minimalna kwota wypłaty wynosiła 50 zł, dlatego czternastki nie otrzymały osoby, których emerytura lub renta była wyższą niż 4828,49 zł brutto. Dodatkowe świadczenie nie przysługiwało również osobom, których świadczenie była zawieszona, np. z powodu przekroczenia limitów dorabiania.
Emerytura po śmierci bliskiej osoby. Kiedy pieniądze można zatrzymać, a kiedy trzeba je zwrócić?
Po śmierci emeryta lub rencisty pojawia się pytanie, co z jego ostatnim świadczeniem. Czy rodzina może zatrzymać pieniądze, które wpłynęły na konto, albo odebrać emeryturę od listonosza? Nie zawsze ma do tego prawo. W niektórych sytuacjach konieczny jest zwrot pieniędzy, w innych złożenie wniosku do ZUS-u o wypłatę niezrealizowanego świadczenia.
Emerytura lub renta przysługuje za cały miesiąc, w którym zmarł świadczeniobiorca. Nie ma znaczenia, czy śmierć nastąpiła na początku, w połowie czy pod koniec miesiąca. Wypłata nie jest pomniejszana za dni przypadające po zgonie. Ważne jest jednak, kiedy i w jaki sposób pieniądze zostały wypłacone.
Gdy emeryturę przynosi listonosz
Jeśli listonosz przyniesie emeryturę lub rentę już po śmierci świadczeniobiorcy, rodzina nie może jej odebrać, nawet jeśli pieniądze przysługują za miesiąc, w którym nastąpił zgon. Nie oznacza to jednak, że świadczenie przepada. Uprawnieni członkowie rodziny mogą złożyć w ZUS-ie wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej osobie, która miała prawo do emerytury lub renty- informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa kujawsko-pomorskiego.
A jeśli pieniądze wpłynęły na konto?
Inaczej wygląda sytuacja, gdy ZUS przekazuje emeryturę lub rentę na rachunek bankowy. Jeśli pieniądze dotyczą miesiąca, w którym zmarł świadczeniobiorca, nie trzeba ich zwracać, nawet gdy wpłynęły na konto już po jego śmierci. Jeśli więc emeryt zmarł na przykład 10 października, a pięć dni później na jego rachunek wpłynęła emerytura za październik, ZUS nie będzie żądał jej zwrotu.
Zwrócić trzeba natomiast świadczenie za kolejne miesiące, nawet jeśli pieniądze wpłynęły na konto jeszcze w miesiącu śmierci. Może się tak zdarzyć, gdy termin wypłaty przypada w weekend lub święto i ZUS przekazuje emeryturę wcześniej. Jeśli świadczeniobiorca zmarł pod koniec miesiąca, na przykład 29 października, a na jego konto wpłynęła już emerytura za listopad, pieniądze te podlegają zwrotowi.
Nie ma znaczenia, że ze względu na uroczystość Wszystkich Świętych przelew został zrealizowany jeszcze w październiku. Ważne jest to, że świadczenie dotyczy miesiąca, za który emerytura już nie przysługiwała.
Kiedy rodzina może otrzymać niezrealizowane świadczenie?
Jeśli zmarły nie zdążył odebrać należnej emerytury lub renty albo ZUS wstrzymał jej wypłatę po otrzymaniu informacji o zgonie, uprawnieni członkowie rodziny mogą ubiegać się o tzw. niezrealizowane świadczenie. Dotyczy to również sytuacji, gdy zmarły wystąpił o przyznanie lub przeliczenie świadczenia, ale nie doczekał zakończenia sprawy.
Kto może otrzymać pieniądze po zmarłym?
Prawo do niezrealizowanego świadczenia przysługuje określonym członkom rodziny. W pierwszej kolejności mogą się o nie ubiegać małżonek i dzieci, którzy prowadzili ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe. Jeśli takich osób nie ma, prawo do wypłaty mają małżonek i dzieci, którzy nie prowadzili z nim wspólnego gospodarstwa. Dopiero gdy nie ma małżonka ani dzieci, o pieniądze mogą wystąpić inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub osoby, na których utrzymaniu pozostawał zmarły. Jeśli do świadczenia uprawnionych jest kilka osób z tej samej grupy, ZUS dzieli należną kwotę między nich po równo.
Jak otrzymać niezrealizowane świadczenie?
Aby otrzymać pieniądze, należy złożyć wniosek ENS. Formularz jest dostępny na stronie zus.pl, w eZUS oraz w placówkach Zakładu. Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do świadczenia, m.in. odpis aktu zgonu, aktu małżeństwa lub aktu urodzenia. Jeśli ZUS ma już akt zgonu, nie trzeba dostarczać go ponownie. W zależności od sytuacji mogą być potrzebne również dodatkowe oświadczenia lub dokumenty, np. potwierdzające prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego.
Wniosek wraz z dokumentami można złożyć w dowolnej placówce ZUS-u, wysłać pocztą lub przekazać elektronicznie przez eZUS. W imieniu osoby uprawnionej może także działać pełnomocnik.
Na złożenie wniosku jest 12 miesięcy
O wypłatę niezrealizowanego świadczenia trzeba wystąpić w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby bliskiej. Po tym terminie roszczenie wygasa, chyba że wcześniej zgłoszony został wniosek o dalsze prowadzenie postępowania w sprawie. ZUS wydaje decyzję w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zawsze oznacza to 30 dni od złożenia wniosku, ponieważ czasem konieczne jest uzupełnienie dokumentów. Niezrealizowane świadczenie podlega opodatkowaniu. Co do zasady ZUS pobiera zaliczkę na podatek dochodowy, a po zakończeniu roku kalendarzowego przekazuje osobie, która otrzymała pieniądze, informację PIT-11. Na jej podstawie należy uwzględnić ten dochód w rocznym rozliczeniu podatkowym.
Przedsiębiorcy mają czas tylko do końca 2026 roku, aby samodzielnie dostosować kody prowadzonej działalności do nowej klasyfikacji PKD 2025. Od 1 stycznia 2027 r. stare kody przestaną obowiązywać. Firmy, które nie zaktualizują swoich danych, muszą liczyć się z automatyczną zmianą kodów, a te nie zawsze będą odpowiadały rzeczywistemu profilowi prowadzonej działalności. Dlatego warto wcześniej sprawdzić swój wpis w CEIDG lub KRS. Jeśli wpisy nadal zawierają stare kody, przedsiębiorca może samodzielnie dostosować je do nowej klasyfikacji. Aktualizacja jest bezpłatna.
Nowa Polska Klasyfikacja Działalności (PKD 2025) obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Zastąpiła dotychczas stosowaną klasyfikację PKD 2007, która nie uwzględniała już wszystkich opisów działalności gospodarczych do współczesnych realiów rynkowych. Kody PKD służą do określenia rodzaju działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Mają znaczenie nie tylko przy rejestracji firmy, ale również m.in. przy ustalaniu wysokości składki na ubezpieczenie wypadkowe. Obecnie trwa okres przejściowy, w którym można posługiwać się zarówno starymi, jak i nowymi kodami. Zakończy się on 31 grudnia 2026 r. Przedsiębiorcy, którzy jeszcze nie dostosowali swoich wpisów, nie muszą czekać na automatyczną zmianę. Mogą zrobić to samodzielnie, wybierając kody najlepiej odpowiadające prowadzonej działalności-informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
PKD 2025 – najważniejsze pytania i odpowiedzi
1. Kogo dotyczy zmiana kodów PKD?
Zmiana dotyczy przedsiębiorców i innych podmiotów wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), których wpisy nadal zawierają stare kody PKD 2007. Jeśli firma korzysta już z nowej klasyfikacji PKD 2025, nie musi ponownie aktualizować danych.
2. Do kiedy trzeba zmienić kody PKD?
Przedsiębiorcy mają czas do 31 grudnia 2026 r. Do tego dnia trwa okres przejściowy, w którym mogą korzystać zarówno z kodów PKD 2007, jak i PKD 2025. Od 1 stycznia 2027 r. obowiązywać będzie wyłącznie nowa klasyfikacja.
3. Jak zmienić kody PKD i czy trzeba za to zapłacić?
Aktualizacja jest bezpłatna. Wystarczy złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG lub KRS, w zależności od tego, gdzie firma jest zarejestrowana. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, które nowe kody najlepiej opisują rodzaj wykonywanej prowadzonej działalności.
4. Co się stanie, jeśli przedsiębiorca nie zmieni kodów do końca roku?
Jeśli przedsiębiorca nie dokona aktualizacji do końca 2026 roku, 1 stycznia 2027 r. systemy CEIDG i KRS przekształcą kody automatycznie. Istnieje jednak duże ryzyko, że odgórne przypisanie na podstawie ogólnych kluczy powiązań GUS nie odzwierciedli dokładnie rzeczywistego profilu firmy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy jednemu staremu kodowi odpowiada kilka nowych. Dlatego bezpieczniej jest samodzielnie zaktualizować dane.
5. Co grozi przedsiębiorcy, który nie ma żadnego kodu PKD we wpisie?
Jeśli we wpisie CEIDG widnieje puste pole, „brak danych” lub błędne znaki, a przedsiębiorca nie uzupełni danych do 31 grudnia 2026 r., to po 31 stycznia 2027 r. jego wpis zostanie automatycznie wykreślony z rejestru. Skutkuje to natychmiastowym wyrejestrowaniem go z ZUS-u jako płatnika
i ubezpieczonego, co pozbawi przedsiębiorcę prawa do świadczeń (np. zasiłku chorobowego).
6. Czy zmianę kodów PKD trzeba zgłaszać do ZUS?
Nie. Wystarczy zaktualizować dane w CEIDG lub KRS. Informacja o zmianie trafi do ZUS-u automatycznie. Przedsiębiorca nie musi ponownie zgłaszać siebie ani swoich pracowników do ubezpieczeń. Sama zmiana kodu PKD nie wpływa również bezpośrednio na podstawę wymiaru składek.
7. Jak nowe PKD 2025 wpłynie na składkę na ubezpieczenie wypadkowe?
Kod przeważającej działalności decyduje o przypisaniu firmy do konkretnej grupy ryzyka, co wpływa na wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Stare kody PKD 2007 posłużą do ustalania tej grupy tylko do 30 grudnia 2026 r. Wysokość składki wypadkowej na nowy rok składkowy (od 1 kwietnia 2027 r.) zostanie wyliczona już na podstawie nowego kodu PKD 2025, według stanu bazy danych na dzień 31 grudnia 2026 r.
Dodatkowe informacje: Informacje jak sprawdzić swój wpis w CEIDG i go zmienić (link do strony zewnętrznej).
Od stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4 tys. do 7 tys. zł. To pierwsza podwyżka tego świadczenia od niemal 15 lat. Pieniądze z ZUS mają pomóc w pokryciu kosztów pochówku. Nie każdy otrzyma jednak pełną kwotę. Wiele zależy od tego, kto zapłacił za pogrzeb.
Zasiłek pogrzebowy przez lata wynosił 4 tys. zł. Kwota ta obowiązywała od marca 2011 roku. Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie jest wyższe o 3 tys. zł i wynosi 7 tys. zł. Przepisy przewidują również jego waloryzację od 1 marca, jeśli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.
Kto otrzyma pełne 7 tys. zł?
– Jeśli koszty pogrzebu pokrył członek rodziny zmarłego, otrzyma pełne 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie wydał na pochówek. Inaczej jest w przypadku osób spoza rodziny oraz instytucji. ZUS zwróci im udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż 7 tys. zł. Jeśli za pogrzeb zapłaciło kilka osób lub podmiotów, zasiłek zostanie podzielony proporcjonalnie do poniesionych kosztów – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy?
O świadczenie może ubiegać się osoba, która pokryła koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS, emeryta, rencisty lub członka rodziny świadczeniobiorcy. Zasiłek przysługuje również po śmierci osoby, która nie miała jeszcze ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale w dniu śmierci spełniała warunki do jej przyznania. Do członków rodziny zalicza się m.in. małżonka, również będącego w separacji, rodziców, dzieci, rodzeństwo, dziadków i wnuki. W tej grupie są także m.in. ojczym, macocha, dzieci przysposobione, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przyjęte na wychowanie w rodzinie zastępczej. Zasiłek może otrzymać także osoba niespokrewniona ze zmarłym, pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat czy osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego, jeśli ponieśli koszty pogrzebu.
Za jakie wydatki ZUS wypłaci zasiłek?
Przy ustalaniu prawa do świadczenia ZUS bierze pod uwagę wydatki bezpośrednio związane z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia pogrzebu. Nie wszystkie koszty można jednak uwzględnić. Do wydatków tych nie zalicza się m.in. zakupu nagrobka, organizacji konsolacji, czyli spotkania po pogrzebie, ani opłaty pobieranej przez zakład pogrzebowy za złożenie wniosku w ZUS. Nie są uwzględniane również koszty funkcjonowania zakładu pogrzebowego. Sam zakup kwiatów także nie daje prawa do zasiłku. Faktura wystawiona wyłącznie za kwiaty nie wystarczy do otrzymania świadczenia. Jeżeli istnieją przyczyny uniemożliwiające przedłożenie rachunku za trumnę lub urnę, należy to wyjaśnić.
Jak otrzymać zasiłek pogrzebowy?
Aby otrzymać pieniądze za pokrycie kosztów pogrzebu, należy złożyć wniosek Z-12. Można to zrobić osobiście w placówce ZUS, wysłać dokumenty pocztą, przekazać przez eZUS lub skorzystać z pośrednictwa upoważnionego zakładu pogrzebowego. Do wniosku należy dołączyć dokumenty wymagane w danej sytuacji, przede wszystkim rachunki potwierdzające poniesione koszty pogrzebu. W określonych przypadkach potrzebne będą także dokumenty dotyczące zgonu lub martwego urodzenia dziecka. Jeśli dziecko było umieszczone w rodzinie zastępczej, należy przedstawić zaświadczenie potwierdzające ten fakt. W przypadku dokumentów sporządzonych za granicą trzeba dołączyć również odpowiedni akt zgonu lub akt urodzenia dziecka, które urodziło się martwe. Jeśli ZUS nie będzie mógł samodzielnie potwierdzić pokrewieństwa ze zmarłym, poprosi o dodatkowe dokumenty. Na ich dostarczenie wyznaczy termin nie krótszy niż 14 dni od otrzymania wezwania.
Na złożenie wniosku jest 12 miesięcy
Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której pochówek został opłacony. Po tym terminie prawo do świadczenia co do zasady wygasa. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy wcześniejsze złożenie dokumentów było niemożliwe, np. z powodu późniejszego odnalezienia lub zidentyfikowania zmarłego albo innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby, która poniosła koszty pogrzebu. Wówczas termin wynosi 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Przyczynę opóźnienia trzeba potwierdzić odpowiednim dokumentem, np. zaświadczeniem policji lub prokuratury.
Od stycznia do września 2026 r. w całym kraju wypłacono 299,1 tys. zasiłków pogrzebowych, w tym ponad 15,1 tys. w województwie kujawsko-pomorskim. Oddział ZUS w Bydgoszczy wypłacił 8032 zasiłki, a oddział w Toruniu – 7085.
Źródło: nadesłane, Krystyna Michałek regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
