Do 30 czerwca rodzice i opiekunowie mogą jeszcze złożyć wniosek o świadczenie 800 plus na nowy okres świadczeniowy. Do połowy maja do ZUS wpłynęło z województwa kujawsko-pomorskiego niemal 200,5 tys. formularzy dotyczących blisko 293,2 tys. dzieci, a w całym kraju 3,8 mln wniosków na 5,6 mln dzieci. Przekazanie formularza po tym terminie oznacza utratę prawa do wyrównania świadczenia od czerwca.
Rodzice i opiekunowie, którzy jeszcze nie złożyli wniosku o 800 plus na nowy okres świadczeniowy, mają czas do 30 czerwca. Osoby, które przekazały formularz do końca kwietnia, otrzymają pierwszą wypłatę za nowy okres świadczeniowy najpóźniej do końca czerwca. W przypadku wniosków złożonych w maju wypłata świadczenia nastąpi do końca lipca, a przy dokumentach przekazanych do końca czerwca do końca sierpnia. W obu przypadkach ZUS wpłaci również należne środki za czerwiec - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
Jeśli jednak wniosek trafi do ZUS-u po 30 czerwca, świadczenie będzie przysługiwało dopiero od miesiąca jego złożenia. Oznacza to utratę prawa do świadczenia za wcześniejsze miesiące, np. za czerwiec i lipiec w przypadku wniosku złożonego w sierpniu. Wyjątek dotyczy rodziców nowo narodzonych dzieci, którzy mają trzy miesiące od dnia narodzin dziecka na złożenie wniosku by zachować prawo do świadczenia od miesiąca urodzenia dziecka – dodaje rzeczniczka.
Wniosek tylko elektronicznie
Wnioski o świadczenie wychowawcze można składać wyłącznie drogą elektroniczną. Rodzice i opiekunowie mogą skorzystać z: platformy eZUS, aplikacji mZUS, portalu Emp@tia lub bankowości elektronicznej.
Zmiany dla obywateli Ukrainy i innych cudzoziemców
Od 1 lutego 2026 r. obowiązują nowe zasady przyznawania świadczenia 800 plus dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR. Aby otrzymać wsparcie, rodzic lub opiekun musi być aktywny zawodowo. Dodatkowo dziecko, w zależności od wieku, powinno realizować obowiązek szkolny, roczne przygotowanie przedszkolne lub obowiązek nauki w polskiej placówce edukacyjnej. Wymóg ten nie dotyczy m.in. dzieci poniżej 6. roku życia. Zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie, jak i dziecko, muszą mieszkać w Polsce.
Podobne zasady dotyczące aktywności zawodowej zaczną obowiązywać od 1 czerwca 2026 r. również wobec innych cudzoziemców spoza UE i EFTA, którzy legalnie przebywają w Polsce i mają dostęp do rynku pracy. Zmiany te nie obejmą obywateli Polski ani obywateli państw UE, EFTA oraz Wielkiej Brytanii objętych umową wystąpienia.
Zasiłek macierzyński to świadczenie, którym rodzice mogą się podzielić. Jednak tylko kobieta może otrzymać zasiłek jeszcze przed narodzinami dziecka. Okres jego pobierania zależy m.in. od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu lub przyjętych na wychowanie. Dzień Matki to dobra okazja, by przypomnieć o uprawnieniach i przywilejach przysługujących młodym rodzicom.
Macierzyństwo to wyjątkowy czas, w którym kobiety mogą korzystać z konkretnych form wsparcia finansowego. Mama może otrzymać zasiłek macierzyński nie tylko po porodzie, ale nawet 6 tygodni przed narodzinami dziecka. Świadczenie przysługuje kobietom objętym ubezpieczeniem chorobowym i jest wypłacane przez ZUS lub pracodawcę, który zatrudnia powyżej 20 osób - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
Łączny okres pobierania zasiłku macierzyńskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie lub przyjętych na wychowanie. W przypadku jednego dziecka to aż 61 tygodni urlopu: 20 tygodni urlopu macierzyńskiego oraz 41 tygodni urlopu rodzicielskiego. W ramach urlopu rodzicielskiego matka może wykorzystać maksymalnie 32 tygodnie, natomiast 9 tygodni jest zarezerwowanych wyłącznie dla drugiego rodzica. Oznacza to, że matka nie może przejąć tej części urlopu, jeśli ojciec z niej nie skorzysta.
W przypadku narodzin lub jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka okres urlopu i pobierania zasiłku jest dłuższy. Rodzice bliźniąt mogą korzystać z 74 tygodni urlopu, a przy pięcioraczkach lub większej liczbie dzieci nawet z 80 tygodni. W tym przypadku również 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługuje wyłącznie drugiemu rodzicowi.
Dłuższy urlop i zasiłek w szczególnych okolicznościach
W niektórych sytuacjach matka i ojciec mogą skorzystać z dłuższego urlopu rodzicielskiego, a tym samym przez dłuższy czas pobierać zasiłek macierzyński. Dotyczy to m.in. rodziców dzieci posiadających zaświadczenie „Za życiem”. W takim przypadku urlop rodzicielski może wynosić:
Dłuższy urlop dla rodziców wcześniaków i hospitalizowanych noworodków
Od 19 marca 2025 r. rodzice wcześniaków oraz dzieci urodzonych o czasie, które po porodzie wymagały pobytu w szpitalu, mogą skorzystać z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. Długość dodatkowego czasu przeznaczonego na opiekę nad dzieckiem zależy od tygodnia ciąży, masy urodzeniowej noworodka oraz czasu jego hospitalizacji.
Dodatkowy urlop może wynieść:
Ile wynosi zasiłek?
Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od rodzaju urlopu oraz terminu złożenia wniosku. Świadczenie wynosi:
Za 9 tygodni urlopu rodzicielskiego zarezerwowanych wyłącznie dla drugiego rodzica zasiłek macierzyński zawsze przysługuje w wysokości 70 proc. podstawy wymiaru.
Jeśli rodzic nie wykorzysta ani jednego dnia urlopu rodzicielskiego objętego zasiłkiem w wysokości 81,5 proc. podstawy wymiaru w pierwszym roku życia dziecka, może złożyć wniosek o jednorazowe wyrównanie zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego do 100 proc. podstawy wymiaru. W takiej sytuacji zasiłek za urlop rodzicielski będzie wypłacany w wysokości 70 proc. podstawy wymiaru.
ZUS udostępnił nowy poradnik dla rodziców i opiekunów
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał poradnik dla przyszłych i obecnych rodziców oraz opiekunów dzieci. Publikacja w przystępny sposób wyjaśnia zasady ubezpieczeń i świadczeń, odpowiada na pytania nurtujące młodych rodziców, a także krok po kroku pokazuje, jak skorzystać z przysługujących uprawnień. Poradnik jest dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – link.
Przyszli i obecni rodzice mogą korzystać ze specjalnej skrzynki e-mail mama@zus.pl oraz poradnika przygotowanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki nim łatwiej uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące własnej sytuacji oraz formalności związanych z ubieganiem się o świadczenia z ZUS-u.
Od marca 2026 r. działa specjalna skrzynka mailowa mama@zus.pl. Przyszli i obecni rodzice mogą za jej pośrednictwem pytać o indywidualne sprawy oraz uzyskać informacje o formalnościach związanych z ubieganiem się o świadczenia z ZUS – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Na skrzynkę trafiają pytania od kobiet prowadzących działalność gospodarczą, ale także od osób pracujących na etacie czy umowie zlecenia. Przedsiębiorcze mamy pytają m.in. o dokumenty potrzebne do wypłaty zasiłków. Kobiety, którym w czasie ciąży zakończyła się umowa, chcą wiedzieć, z jakich świadczeń będą mogły skorzystać po narodzinach dziecka. Mamy zatrudnione na etacie dopytują również, co stanie się z ich zasiłkiem, jeśli kolejne dziecko urodzi się podczas urlopu wychowawczego. Pojawiają się też pytania od kobiet, które dopiero planują macierzyństwo i potrzebują informacji, by podejmować dalsze decyzje dotyczące np. studiów czy wyjazdu za granicę.
Wsparcie w zakresie ubezpieczeń, zasiłków i innych świadczeń rodzice oraz opiekunowie mogą uzyskać również w placówkach ZUS, podczas e-wizyty (wideorozmowy), na infolinii pod numerem 22 560 16 00 oraz za pośrednictwem adresu e-mail: cot@zus.pl. Aby ułatwić rodzicom odnalezienie się w przepisach ubezpieczeniowych, ZUS przygotował także specjalny poradnik. Można go pobrać ze strony internetowej ZUS, a już wkrótce będzie dostępny również w wersji papierowej w placówkach Zakładu.
Dziećmi opiekują się nadal głównie mamy
W kwietniu minęły trzy lata od wdrożenia w Polsce unijnej dyrektywy „work-life balance”, która ma wspierać równość rodzicielską i pomagać w łączeniu życia zawodowego z rodzinnym. Dane ZUS pokazują, że ojcowie coraz częściej angażują się w opiekę nad dziećmi. Jednak to w dalszym ciągu kobiety biorą na siebie najwięcej obowiązków.
Urlop rodzicielski przysługuje na równi mamie i tacie dziecka. Opiekunowie mogą się nim dość elastycznie dzielić. Statystyki ZUS pokazują jednak, że choć ojcowie coraz częściej korzystają z urlopu rodzicielskiego, nadal stanowią zdecydowaną mniejszość wśród osób pobierających zasiłek macierzyński. Spośród 188 tys. osób w kraju, które między styczniem a kwietniem 2026 r. pobierały zasiłek macierzyński podczas urlopu rodzicielskiego, 87 proc. stanowiły kobiety. W województwie kujawsko-pomorskim w tym samym okresie z urlopu rodzicielskiego skorzystało 8,6 tys. osób, z czego 89,6 proc. stanowiły kobiety. To również mamy najczęściej opiekują się dziećmi, gdy te zachorują. W ubiegłym roku lekarze wystawili opiekunom chorych dzieci zwolnienia lekarskie na około 10 mln dni. 78 proc. tego czasu wykorzystały kobiety.
Wiele spraw w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych można dziś załatwić bez wychodzenia z domu. Klienci mają do dyspozycji e-wizytę, czyli wideorozmowę z pracownikiem ZUS, platformę eZUS, infolinię 22 560 16 00 oraz aplikację mZUS. Jeśli jednak potrzebna jest osobista wizyta w placówce, warto wcześniej zarezerwować termin i przyjść dokładnie na wybraną godzinę.
Umawianie wizyt stało się dziś codziennością. Z wyprzedzeniem rezerwujemy terminy u lekarza czy spotkania w urzędach, aby oszczędzić czas i uniknąć oczekiwania w kolejce. W podobny sposób można zaplanować także wizytę w ZUS-ie. Wcześniejsza rezerwacja pozwala przyjść na konkretną godzinę i bez zbędnego oczekiwania załatwić swoją sprawę – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Jak zarezerwować termin?
Wizytę w ZUS-ie można umówić na kilka sposobów. Rezerwacji można dokonać przez własny profil na platformie eZUS, telefonicznie lub bezpośrednio w placówce.
Klienci Oddziału ZUS w Bydgoszczy oraz placówek w Inowrocławiu, Nakle nad Notecią, Świeciu, Tucholi, Żninie i Sępólnie Krajeńskim mogą zarezerwować wizytę telefonicznie pod numerem 52 341 81 26.
Dla klientów Oddziału ZUS w Toruniu oraz placówek we Włocławku, Grudziądzu, Lipnie, Aleksandrowie Kujawskim, Brodnicy, Rypinie i Golubiu Dobrzyniu rezerwacje przyjmowane są pod numerem 54 230 73 76.
Wcześniejsze umówienie wizyty nie jest obowiązkowe. Klienci, którzy przyjdą do placówki bez rezerwacji, również zostaną obsłużeni, jednak czas oczekiwania może być dłuższy. W przypadku wizyty w placówce Zakładu bez wcześniej umówionego terminu warto mieć na uwadze, że bilety do stanowisk eksperckich wydawane są w poniedziałki do godz. 16.45, a od wtorku do piątku do godz. 14.45. Osoby, które zgłoszą się do placówki tuż przed zakończeniem pracy sali obsługi klientów, będą mogły pobrać formularze lub złożyć dokumenty.
Aplikacje mobilne zapewniają szybki i wygodny dostęp do usług ZUS bez konieczności wizyty w placówce. Korzystają z nich emeryci, renciści i inne osoby pobierające świadczenia z ZUS-u, osoby ubezpieczone, przedsiębiorcy, lekarze, a także rodzice i opiekunowie korzystający z programów wsparcia dla rodzin. Rozwój mobilnych usług to jeden z kierunków, na które stawia dziś ZUS.
Aplikacje mobilne stają się dziś naturalnym sposobem korzystania z usług i kontaktu z instytucjami. Coraz częściej zastępują także tradycyjne strony i portale internetowe. Nie inaczej jest w ZUS-ie. Już blisko co dziesiąty użytkownik portalu eZUS korzysta również z aplikacji mobilnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
ZUS udostępnia bezpłatne aplikacje mobilne dostosowane do potrzeb różnych grup użytkowników. Obecnie dostępne są trzy aplikacje: mZUS dla klientów indywidualnych, mZUS dla Płatnika oraz mZUS dla Lekarza. Aby z nich korzystać, wystarczy pobrać odpowiednią aplikację ze sklepu Google Play lub App Store.
Pierwszą aplikacją uruchomioną przez ZUS był mZUS dla klientów indywidualnych. Aplikacja działa od listopada 2022 r. i obecnie korzysta z niej ponad 1,3 mln użytkowników. Jest skierowana do rodziców, pracowników, osób ubezpieczonych, emerytów i rencistów. Umożliwia szybkie składanie wniosków o świadczenia rodzinne, takie jak „800 plus”, „Dobry Start 300+” czy program „Aktywny Rodzic”. Zapewnia również dostęp do informacji o zgromadzonych składkach i wystawionych zwolnieniach lekarskich oraz umożliwia skorzystanie z kalkulatora prognozowanej emerytury.
Najnowszą aplikacją udostępnioną przez ZUS jest mZUS dla Płatnika, która od 2026 r. wspiera przedsiębiorców i księgowych w codziennych kontaktach z Zakładem. Aplikacja zapewnia stały dostęp do danych na koncie płatnika oraz umożliwia m.in. przegląd najważniejszych informacji o saldach i zwolnieniach lekarskich pracowników, składanie wybranych wniosków do ZUS-u oraz samodzielne generowanie zaświadczeń wykorzystywanych w obrocie gospodarczym. Dodatkowo kontakt z infolinią za pośrednictwem aplikacji pozwala na automatyczne uwierzytelnienie klienta.
Z kolei z aplikacji mZUS dla Lekarza korzysta już blisko 12 tys. użytkowników. To specjalistyczna aplikacja przeznaczona dla lekarzy i asystentów medycznych uprawnionych do wystawiania zwolnień lekarskich. Dzięki niej e-ZLA można wystawić także poza gabinetem, np. podczas wizyty domowej u pacjenta. Aplikacja umożliwia również szybką weryfikację danych ubezpieczeniowych pacjenta oraz pobranie certyfikatu ZUS bezpośrednio na smartfon.
Na rosnące zainteresowanie aplikacjami mobilnymi wpływają przede wszystkim wygoda i intuicyjna obsługa, oszczędność czasu oraz szeroki zakres dostępnych funkcji. ZUS planuje dalszy rozwój mobilnych usług.
W drugiej połowie 2027 r. ma zostać udostępniona nowa wersja aplikacji dla klientów indywidualnych. Ulepszony mZUS będzie oferował nowe funkcjonalności, w tym:
ZUS od lat konsekwentnie rozwija usługi online. Od 2020 r. klienci odbyli już ponad 600 tys. e-wizyt. Każdy może przez internet umówić zdalne spotkanie na interesujący go temat, a po rejestracji otrzymuje link do rozmowy w wybranym terminie. E-wizyta odbywa się z wykorzystaniem kamery i może być prowadzona również w języku migowym.
Narodziny dziecka to wyjątkowy czas dla rodziców, ale także moment, w którym trzeba zadbać o ważne formalności. Jedną z nich jest zgłoszenie noworodka do ubezpieczenia zdrowotnego. Dzięki temu dziecko będzie mogło korzystać z bezpłatnej opieki medycznej finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).
Samo zgłoszenie narodzin dziecka w urzędzie stanu cywilnego nie oznacza jeszcze automatycznego objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym. Aby dziecko miało prawo do bezpłatnej opieki medycznej finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, należy zgłosić je do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
Rodzice mają 7 dni na zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego od momentu powstania obowiązku objęcia go tym ubezpieczeniem. Osoby pracujące dokonują zgłoszenia za pośrednictwem pracodawcy lub zleceniodawcy, osoby bezrobotne w urzędzie pracy, natomiast przedsiębiorcy przekazują formularz ZUS ZCNA bezpośrednio do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Można to zrobić elektronicznie przez platformę eZUS, pocztą lub osobiście w placówce.
Jeśli dziecko nie ma jeszcze numeru PESEL, zgłoszenia dokonuje się na podstawie numeru PESEL rodzica. Po nadaniu numeru PESEL dla dziecka dane należy zaktualizować.
Zgłoszenie malucha do ubezpieczenia zdrowotnego jest bezpłatne i nie wpływa na wysokość składki zdrowotnej. Niezależnie od liczby zgłoszonych członków rodziny składka zawsze wynosi 9 proc.
Do 18., a nawet do 26. roku życia
Dziecko może być objęte ubezpieczeniem zdrowotnym do ukończenia 18. roku życia, a jeśli kontynuuje naukę nawet do 26. roku życia. W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub dokument równoważny, ubezpieczenie przysługuje bez względu na wiek.
Do ubezpieczenia zdrowotnego dziecko zazwyczaj zgłaszają rodzice, ale są sytuacje, gdy mogą to zrobić dziadkowie będący emerytami lub rencistami. Dotyczy to przypadków, gdy rodzice dziecka nie mają własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, wnuk nie jest objęty ubezpieczeniem z innego tytułu (np. jako uczeń, student, pracownik, zleceniobiorca, osoba prowadząca działalność gospodarczą lub osoba bezrobotna) oraz prowadzi z dziadkami wspólne gospodarstwo domowe.
Źródło: nadesłane, Krystyna Michałek regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie kujawsko-pomorskim
